16. Izvori mineralnih materija u ishrani domaćih životinja
- U obroke domaćih životinja se obavezno uključuju i dopunski izvori kalcijuma, fosfora i natrijuma.
- U zavisnosti od vrste i kategorije domaćih životinja, dodaju se kroz smeše koncentrata, direktno ili kao sastojci vitaminsko mineralnih predsmeša, kako u slučaju preživara tako i nepreživara.
- U ishrani preživara ponekada se direktno uključuju u kompletne mešane obroke, a daju se i kao sastojci mineralnih blokova za lizanje po volji.
- U svakom slučaju uvek ih treba uključivati u ishranu u skladu sa konkretnim sadržajem u hranivima i u odnosu na potrebe životinja.
- U našim odgajivačkim uslovima, najčešći izvor kalcijuma je stočna kreda, a razni fosfati kao što su monokalcijum fosfat i dikalcijum fosfat su izvori i kalcijuma i fosfora.
- Stočna so je najčešći izvor natrijuma, ali u tom kontekstu bitan značaj ima i soda bikarbona.
- Postoji čitav niz hemijskih jedinjenja koja predstavljaju izvore mikroelemenata, kako neorganskih tako i organski vezanih (helati), i značajni su u industriji stočne hrane, kao sirovine za proizvodnju vitaminsko mineralnih premiksa.
- Načelno, glavni problem u praksi, kada je reč o mineralno vitaminskim premiksima je nastojanje industrije stočne hrane da ih proizvodi tipski prema potrebama pojedinih vrsta i kategorija domaćih životinja.
- To je ispravno uvažavajući potrebe životinja, ali ne sme da se zaboravi da u pogledu mineralnog sastava pojedinih hraniva postoje izvesne geografske specifičnosti.
- Sadržaj pojedinih mineralnih materija u hranivima domaćih životinja nije samo funkcija njihovog botaničkog porekla nego i sastava zemljišta.
- Zato poljoprivredni proizvođači koji se bave stočarskom proizvodnjom treba da nastoje da dođu do relevantnih hemijskih analiza hraniva kojima raspolažu.
- Olakšavajuća okolnost je činjenica da u kontekstu mineralnog sastava hraniva takve detaljne analize ne moraju da se rade često kao kada je reč o makronutrijentima čiji se sastav utvrđuje standardnom hemijskom analizom hraniva.
- Analize mineralnog sastava hraniva nije neophodno raditi češće od jednom u 10 godina, bar kada je reč o mikroelementima.